Doğu Ekonomik Forumu 2021: Türkiye’nin kaçırdığı fırsatlar

Türk sanayi ve özellikle inşaat sektörü için, yabancı ülkelerdeki iş forumlarına katılmak büyük önem arz ediyor. Bu bağlamda Türkiye’nin Eylül ayında Vladivostok’ta yapılacak olan Doğu Ekonomik Forumu’na katılmayı reddetmesine anlam veremiyorum. Oysa ki Doğu Ekonomik Forumu, Türkiye için hem Rusya’daki büyük kalkınma projelerine katılım açısından hem de Çin, Hindistan ve diğer Asya ülkeleri ile ilişkiler kurmak açısından büyük fırsatlar sağlayabilir.

Malumunuz üzere Türkiye, son üç yıldır ciddi bir ekonomik buhranın içerisinde. Ülkemizde ciddi sorunlar var. Satış pazarlarının genişlemesi ve fahiş enflasyon seviyesi kritik bir sorun haline geldi. Ortadoğu pazarının olanakları, Türkiye için neredeyse tükenmiş durumda. Çünkü bu yakın coğrafya ile ilişkilerimiz yakın zamanda düzelecek gibi durmuyor. Öte yandan Ortadoğu’daki devletlerin çoğu ABD’nin iki dudağının arasına bakıyor. Türk-Amerikan ilişkileri, birçok Arap ülkesinde Türk ürünlerine vergi oranını artırdı. Politik arenadaki bu gerilimler haliyle Türk iş dünyasını da olumsuz açıdan etkiliyor. Misal, Türk iş çevrelerinin ciddi yatırım yaptığı Irak, yasal güvencelerin eksikliği ve kaçakçılık gibi etkenler nedeniyle büyük riskler taşıyor. Türkiye ve Türk iş dünyası için umut verici satış pazarları Asya’da, Uzak Doğu’da. Aynı şekilde Rusya, Türkiye için çok önemli bir pazar.

Güncel olarak, mevcut farklılıklara rağmen, Türkiye ile Rusya arasında istikrarlı bir siyasi işbirliği var. Bu durum doğal olarak ticari faaliyetleri de etkiliyor. Bugün Türk işadamları, Rusya ve Ruslar ile ticari hususlarda giderek daha da olumlu düşüncelere sahip oluyorlar. Bir diğer taraftan bakacak olursak, Türk inşaat sektörünün, Rusya’da aldığı devasa projeleri Türkiye’de hayata geçirmesi neredeyse olanaksız.

Rusya’nın Novosibirsk şehrinde bulunan Tolmaçyovo Havalimanı’nın yeniden inşa projesini üstlenen Ant Yapı, Svobodniy şehrindeki Amur Gaz İşleme Tesisi inşaatını üstlenen Pondera Industry ve Rusya’da uzun yıllardır faaliyet gösteren Kastamonu Entegre gibi firmalar bugün kaybettiler. Sebebi de Türkiye’nin Vladivostok’ta yapılacak olan foruma katılmayı reddetmesidir. Belki de potansiyel olarak çok kazançlı bazı sözleşmeleri Türkler değil başkaları alacak.

Bu forumu yalnızca böyle büyük çaplı kuruluşlar için düşünmemek gerekiyor. Aynı zamanda birçok orta ölçekli Türk yatırımcılar için de Rusya ve Uzak Doğu pazarlarına açılımı için bir fırsat olarak görülebilirdi. Sadece şu örnekleri vermek yeterli olacaktır: Türkiye’de jeotermal kaynakların, termik santral ve sağlık tesisleri olarak kullanımı konusunda uzmanlaşmış yaklaşık bir düzine orta ölçekli şirket var. Bu konular Doğu Ekonomik Forumu’nda ele alınacak. Bu konuya ek olarak, deniz taşımacılığına yönelik toplantılar olacak. Forumun bu bölümünde Türkiye, belki de ortak yolcu ve lojistik gemileri konularını görüşebilirdi. Bölge coğrafyasında biyolojik kaynakların kullanımı ile ilgili dünya çapında bilinen Uzak Doğu Federal Üniversitesi ile ortak bilimsel projeleri bile hayata geçirebilmek mümkündü.

Takip ettiğim kadarı ile uzmanlar, Türk iş çevrelerinin Rusya ve Uzakdoğu’daki forum, fuar ve iş haftalarına katılma isteklerine dikkat çekiyor. Bu arzumun devletten destek bulacağını ve 2022 yılında Türk heyetinin nihayet Vladivostok’taki foruma gideceğini umuyorum.

Rusya ve Türkiye arasındaki ekonomik işbirliği potansiyeli çok büyük ve artan dinamiklere ihtiyaç duyuyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir