Bölgesel iş birliğinde önemli adım: İran ve Çin 25 yıllık İş Birliği Anlaşması imzaladı

ABD’nin yaptırım uyguladığı iki ülke olan Çin ve İran, dışişleri bakanları aracılığı ile 25 yıllık iş birliğini öngören kapsamlı bir anlaşma imzaladı. Bu anlaşma ile iki ülke “stratejik ortaklık” seviyesine ulaşmış oldu.

Çin Devlet Konsey Üyesi ve Dışişleri Bakanı WangYi ile İranlı mevkidaşıMohammadJavad Zarif, ülkeler arasındaki kapsamlı işbirliğini geliştirmek için imzaladıkları anlaşma ile İran ve Çin arasındaki ilişkileri daha görünür hale getirmiş oldular. Anlaşma ile birlikte Çin’in İran’a enerji ve altyapı gibi sektörlerde yatırım yapması beklenirken, İran’ın ise uygun fiyatla petrol sağlaması planlanıyor.

ANLAŞMA İKİ ÜLKENİN EKONOMİK, KÜLTÜREL VE SİYASİ BAĞLARINI GÜÇLENDİRECEK

Wang, Çin-İran kapsamlı işbirliği planının, her iki tarafın Ocak 2016’da kapsamlı bir stratejik ortaklık kurma konusunda ortak bir bildiri yayınladıktan sonraki çabalarının bir sonucu olduğunu söyledi. Bunun yanında, yeni anlaşma kapsamında iki tarafın ekonomik ve kültürel işbirliğindeki potansiyelleri kullanacağını ve uzun vadeli işbirliği için planlar yapacağını belirterek, bunun Çin-İran kapsamlı stratejik ortaklığının iki halkın yararına olacağını belirtti.

Wang, 50 yıl önce diplomatik bağların kurulmasından bu yana, Çin ve İran’ın yakın iletişimi sürdürdüklerini vurguladı.  Karşılıklı anlayış ve destek gösterdiklerini ve karşılıklı siyasi güveni sürekli derinleştirdiklerini söylerken, iki ülkenin diplomatik bağlarının 50. yıl dönümünü iki halk arasındaki dostluğu geliştirmek için bir fırsat olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

ÇİN, ABD’NİN İRAN YAPTIRIMLARINA KARŞI TEPKİSİNİ BELİRTTİ

Wang, bunun yanında, İran’ın nükleer sorununun mevcut durumuna değinerek durumun ABD’nin tek taraflı işbirliği nükleer anlaşmasından çekilmesinden kaynaklandığını söyledi.ABD’yi İran’a karşı gayri meşru yaptırımlarını kaldırmaya, uzun vadeli yargı tedbirlerini iptal etmeye, kapsamlıve koşulsuz olarakJCPOA’nın (Ortak Kapsamlı Eylem Planı) uygulanmasını sürdürmeye çağırdı. Çin’in bu konuda yapıcı bir rol oynamaya devam etmeye istekli olduğunu da sözlerine ekledi.

İRAN, KUŞAK VE YOL GİRİŞİMİ ÇERÇEVESİNDE İŞBİRLİĞİ VURGUSUNDA BULUNDU

İran dışişleri bakanı Zarifise, kapsamlı işbirliği planının imzalanmasının, karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini daha da güçlendirmek için yeni bir ivme kazandıracağını söyledi. Dünyanın yeni değişikliklerle karşı karşıya olduğunu belirterek, Çin ve İran’ı, meşru hak ve menfaatlerini korumak için karşılıklı desteği sürdürmeye çağırdı. Çin ve İran dahil gelişmekte olan ülkelerin yanı sıra uluslararası toplumda eşitlik ve adalet aynı zamanda ikili ilişkilerin daha da geliştirilmesini teşvik etmek için Kuşak ve Yol Girişimi çerçevesinde Çin-İran işbirliğinin artırılması çağrısında bulundu. Zarif, İran’ın Çin ile ilişkilerine büyük önem verdiğini ve Çin ile işbirliğinin güçlendirilmesinin İran tarafından yapılan stratejik bir seçim olduğunu söyledi.

AMERİKAN EMPERYALİZMİNE KARŞI İKİ ÜLKE BİRLEŞTİ

İranlı diplomat ayrıca, ABD tarafından İran’a uygulanan yasadışı tek taraflı yaptırımlara Çin’in sert karşı çıkışını övdü ve Çin’in yanında tavır alarak bazı Batılı güçlerin Çin üzerindeki temelsiz baskılarına karşı çıkma sözü verdi. Zarif, İran’ın nükleer meselesiyle ilgili olarak, ABD’nin İran’dan mantıksız taleplerde bulunmak yerine ilk adımı atması, İran’a karşı tek taraflı yaptırımları kaldırması ve Ortak Kapsamlı Eylem Planı’na (JCPOA) geri dönmesi gerektiğini vurguladı. Çin’i bu konuda güvenilir bir ortak olarak gördüğünü beyan eden Zarif, İran’ın JCPOA’yı yoluna sokmak için Çin ile yakın çalışmaya istekli olduğunu söyledi.

RUHANİ ÇİN VE İRAN ORTAKLIĞININ ÖNEMİNE DEĞİNDİ

İran Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre, Tahran’da resmi temaslarda bulunan Çin Dışişleri Bakanı WangYi’yi kabul eden Ruhani, iki ülke arasında imzalanan anlaşmasıyla ilgili değerlendirmede bulundu. İran ile Çin arasındaki diplomatik ilişkilerin 50. yılına girdiğine işaret eden Ruhani, iki ülkenin kalkınma ve altyapı konusunda imzaladığı anlaşmaların süratle hayata geçirilmesinin gerekliliğine vurgu yaptı.Ruhani, anlaşmayla ilgili “İki ülke arasındaki iş birliği, nükleer anlaşmanın uygulanması ve Avrupalı ülkelerin sorumluluklarını yerine getirmesi açısından çok önemli.” açıklamasında bulundu.

İŞBİRLİĞİ NÜKLEER ANLAŞMANIN MEVCUT ŞARTLARINI DEĞİŞTİREBİLİR

ABD yaptırımlarına rağmen İran ve Çin’in özel sektörlerinin ticari ve ekonomik iş birliğini artırdığını belirten Ruhani, Çin’in nükleer anlaşmada ve ABD’ye karşı uluslararası alanda İran’a destek veren tutumundan övgüyle söz ederek, “İki ülkenin iş birliği, nükleer anlaşmanın uygulanması ve Avrupalı ülkelerin taahhütlerine uyması için çok önemlidir. Bu iş birliği nükleer anlaşmanın mevcut şartlarını değiştirebilir.” dedi.Ruhani, ABD’yi bölgeye müdahale etmekle suçlayarak bu ülkeye ait askeri gücü “istikrarsızlık faktörü” şeklinde nitelendirdi.

ÇİN AMERİKA’YA ÇAĞRIDA BULUNDU: YAPTIRIMLARI KALDIR, NÜKLEER ANLAŞMAYA DÖN

Yi de Pekin ile Tahran arasındaki iş birliğine önem verdiklerini belirterek, bazı sorunlara rağmen bu ilişkinin öncelikleri arasında yer alması için çaba gösterdiklerini söyledi. ABD’nin yaptırımlarına uluslararası arenada karşı çıktıklarını hatırlatan Yi, “Maksimum baskı, yasalara ve insanlığa karşı bir adımdır ve uluslararası destekten yoksundur. ABD’nin nükleer anlaşmadan ayrılması uluslararası kurallara aykırıdır. Amerikalılar, yeni yönetimde bu politikayı gözden geçirmek ve nükleer anlaşmaya dönmek istiyorlar. Çin de onların bu adımını memnuniyetle karşılıyor.” görüşlerini paylaştı.

Nükleer anlaşmanın korunmasının önemine de değinen Yi, “Amerikalılar İran’a yaptırımları kaldırmalı, nükleer anlaşmaya dönmeli, yanlışlarını dikkate alarak gelecekte böyle adımlar atmayacağına dair taahhütte bulunmalıdır.” ifadelerini kullandı.

ABD ve dış güçlerin bölgeye yönelik müdahalelerinin bölgede istikrarsızlığa ve karışıklığa neden olduğunu savunan Yi, bölgedeki tüm ülkelerin olumlu karşılayacağı yapıcı bir çözüm üzerinde çalışılması gerektiğini söyledi.Yi, yapılan anlaşmalar çerçevesinde İran’a daha fazla aşı temin edeceklerini sözlerine ekledi.

Kaynak :xinhuanet,trt

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir